Osmanlıda Sanayi ve Ticaret

Osmanlı İmparatorluğu sanayi konusunda Avrupa’nın çok gerisinde olup, var olan sanayide küçük sanayi denilen küçük işyerlerinin ürettiği ürünlere dayanmaktadır. Küçük sanayide Avrupa ile rekabet edememekte özellikle dokuma sanayi ve tekstil ürünlerinin %80’ni ithal edilmektedir. Saraçlık ve kundura imali de küçük sanayinin elindedir. Osmanlı İmparatorluğu gerek özel teşebbüs için yeterli sermaye birikimi olmaması, gerek gümrük duvarlarının düşük olması nedeniyle Avrupa malları ile rekabet edemediğinden Batılı anlamda büyük bir sanayi kuramamıştır.

Milli Mücadele başlarında sanayi ile ilgili veriler 1913–1915 sanayi sayımı verilerine  dayanmaktadır. Bu sayım İstanbul, İzmir, Bursa, Manisa, Bandırma, Uşak ve İzmit’i kapsamaktadır.

Büyük sanayi olarak nitelendirilebilecek kuruluşların % 65-70’i İstanbul ve İzmir’dedir. Bu işyerlerinden %8’i devlete, %92’si de özel sektöre aittir. Üretim değerleri açısından karşılaştırıldığında var olan sanayinin %70’ini gıda, %12’sini dokuma, % 8’ini deri, % 6’sını kâğıt sanayi geri kalanı da diğer sektörler oluşturmaktadır.