Ulaşımdan Kaynaklanan Çevre Kirliliği

  • Ulaştırma sistemlerinin gelişmesi, insan yaşamında en büyük değişikliği gerçekleştirmiştir. İnsan ve hayvan gücü yerine makine gücü kullanılarak ulaştırma sistemleri, çok daha hızlı ve kitle taşımacılığını gerçekleştirmiştir. Makineler ise kullandıkları yakıtlara bağlı olarak çevreye olumsuz etkilerde bulunmuştur. Araçlara hareketliliği veren enerji, kullandıkları yakıtlardan sağlanmaktadır. Günümüzde karayolu ulaşım sistemleri petrol türevi ürünleri yakarak hareket enerjilerini sağlarken, demiryolu ulaşım sistemi, teknolojik gelişme sağlayarak, petrol türevi ürünler ve elektrikle hareket enerjilerini sağlamaktadır. Karayolları araçları, petrol türevi yakıtları kullanarak egzozdan çevreyi kirletici gazlar, karbüratör ve yakıt tanklarının buharlarından ortaya çıkan ve bu sektörün sanayi atıkları çevreyi kirletmektedir. Karayolları araçlarının motorlarından çıkan egzoz gazının çevre kirliliği küçümsenmeyecek boyutlardadır.
  • Egzoz gazında CO,CH,NOX,SOX,ve Pb gazları ortaya çıkmaktadır. Bu gazların insan sağlığı üzerinde çok ciddi olumsuz etkileri bulunmaktadır. Egzoz gazında CO görülmediği, kokusuz olduğu için açık bir tepki olmasa da en tehlikeli kirleticilerden birisidir. Bu gaz düşük düzeyde baş ağrısına, yüksek düzeyde ise zaman kavramının etkilenmesine ve görme yeteneğinin azalmasına, bilinçsizlik ve hatta ölüme varan etkilemelere neden olmaktadır. NOX düşük düzeyde bile göz ve geniz yanmalarına yol açmaktadır. Pb yani kurşun, vücutta toplanma özelliği bulunmakta, akciğer kanserini hızlandırmaktadır. Hava kirlenmesinde ulaştırma araçlarının payı CO için %81, Azot oksit için %44, hidrokarbon için %36’dır.
  • Kara ve demiryollarında yakıt türü olarak benzin ve dizel kullanılmaktadır. Birim benzinin hava kirliliğine yol açması dizele göre yaklaşık 8 kat daha fazladır. Demiryollarında elektrik kullanımında ise çevre kirliliği ihmal edilecek kadar azdır. Ancak Türkiye’de demiryollarının %20’si elektrikli iken, %80’i dizelli yakıtla çalışmaktadır.
  •  Demiryollarının %100’ü dizelli çalıştığı varsayılsa bile, benzinin dizele göre 8 kat daha fazla çevre kirliliğine yol açması demiryollarının daha az kirlilik yaratacağını ortaya çıkarmaktadır